Kekemelik; seslerin, hecelerin ya da kelimelerin tekrarlanması, seslerin uzatılması veya konuşma sırasında takılmalar (blok) ile kendini gösteren bir akıcılık bozukluğudur. Renk Dil ve Konuşma Merkezi'nde Samsun Atakum'da hem çocuklar hem yetişkinler için bireysel kekemelik terapisi uyguluyoruz.

Danışanlarımızın deneyimi

Kekemelik nedeniyle merkezimize gelen danışanlarımız, terapistimiz Utku Hoca ile yürüttükleri seanslar sonunda konuşmalarının kısa sürede rahatladığını Google yorumlarında paylaşıyor. Çocuğunu kekemelik terapisi için getiren aileler de en çok ilgi, sabır ve aileyi sürece katan yaklaşımımızı vurguluyor.

Kekemeliğin belirtileri

• Ses ve hece tekrarları ("b-b-b-bardak")
• Ses uzatmaları ("sssssu")
• Konuşmaya başlayamama, takılma (blok)
• Göz kırpma, baş sallama, ayak vurma gibi eşlik eden davranışlar
• Bazı kelimelerden ya da konuşma ortamlarından kaçınma

Çocuklarda kekemelik çoğunlukla 2–5 yaş arasında başlar. Belirtiler 6 aydan uzun sürüyorsa, aile öyküsü varsa ya da çocuk takıldığını fark edip üzülmeye başladıysa beklemeden değerlendirme yapılmalıdır.

Değerlendirme nasıl yapılır?

İlk görüşmede farklı ortamlardan konuşma örnekleri alınır; takılma sıklığı, türü, konuşma hızı ve eşlik eden davranışlar ölçülür. Çocuklarda dil gelişimi ve aile öyküsü, yetişkinlerde ise kekemeliğin günlük yaşama, okul ve iş hayatına etkisi ayrıca değerlendirilir.

Terapide kullandığımız yöntemler

• Okul öncesi çocuklar: Lidcombe programı gibi aile katılımlı, kanıta dayalı yaklaşımlar
• Okul çağı ve yetişkinler: akıcılık şekillendirme, kekemeliği değiştirme teknikleri, nefes ve konuşma hızı kontrolü
• Kaçınma davranışlarını ve konuşma kaygısını azaltmaya yönelik çalışmalar
• Ev ödevleri ve aile rehberliği ile seans dışı pratiğin desteklenmesi

Terapi ne kadar sürer?

Süre; yaşa, kekemeliğin şiddetine ve ev çalışmalarının düzenine göre değişir. Erken yaşta başlanan terapilerde ilerleme genellikle daha hızlıdır. İlk değerlendirme sonunda size özel bir plan ve tahmini süre paylaşılır.

Kekemelik neden olur?

Kekemeliğin tek bir nedeni yoktur. Güncel araştırmalar kekemeliğin büyük ölçüde nörogelişimsel kökenli olduğunu, yani konuşmanın beyinde planlanması ve zamanlanmasıyla ilgili farklılıklardan kaynaklandığını göstermektedir. Kekeleyen kişilerin önemli bir kısmında ailede de kekemelik öyküsü bulunur. Stres, heyecan, yorgunluk ve hızlı konuşma ortamları kekemeliğin nedeni değil, takılmaları artıran tetikleyicileridir. Kekemelik ebeveynin yanlış bir davranışı ya da çocuğun "korkması" sonucu ortaya çıkmaz.

Normal akıcısızlık mı, kekemelik mi?

2–5 yaş arasında dil hızla gelişirken birçok çocukta geçici akıcısızlıklar görülür. Ayırt etmek için şu ipuçlarına bakılabilir:

• Normal akıcısızlık: Kelime ya da cümle tekrarları ("ben ben gelcem"), "ıı" gibi duraksamalar; çocuk rahattır ve fark etmez.
• Kekemelik işaretleri: Ses ve hece tekrarları ("b-b-b-ben"), ses uzatmaları, sessiz bloklar, konuşurken yüzde gerginlik, göz kırpma, çocuğun takıldığını fark edip üzülmesi ya da konuşmaktan kaçınması.

Belirtiler 6 aydan uzun sürüyorsa, ailede kekemelik varsa ya da çocuk takılmalarından rahatsızlık duyuyorsa beklemeden değerlendirme yapılmalıdır.

Kekeleyen çocukla nasıl konuşulmalı?

• Çocuğa "yavaş konuş", "nefes al", "baştan söyle" gibi öneriler vermeyin; bu öneriler baskıyı artırır.
• Kendiniz sakin ve biraz daha yavaş konuşarak model olun.
• Çocuk takıldığında sözünü tamamlamayın; göz temasını koruyarak sabırla bekleyin.
• Soru yağmuruna tutmak yerine yorum yapın ("Ne kadar büyük bir kule yapmışsın").
• Her gün birkaç dakikalık, telefonsuz ve sakin bire bir sohbet zamanı ayırın.
• Ailedeki herkesin birbirinin sözünü kesmeden konuşmasına özen gösterin.

Yetişkinlerde kekemelik ve konuşma kaygısı

Yetişkinlikte kekemelik çoğu zaman telefonla konuşmaktan, kendini tanıtmaktan, sunum yapmaktan ya da belirli kelimelerden kaçınma gibi davranışlarla birlikte görülür. Terapide yalnızca takılmalar değil, bu kaçınma davranışları ve konuşma kaygısı da hedeflenir. Amaç, kişinin istediği her ortamda istediğini söyleyebilmesidir. Konuşma hızı ve dağınıklık ön plandaysa hızlı konuşma terapisi sayfamıza da göz atabilirsiniz.

Randevu: 0553 422 90 14 · Yenimahalle, Atatürk Bulvarı 3. Kısım No:95/1 Kat:1 (Migros üstü), Atakum/Samsun · Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00