Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB); dikkatini sürdürmekte güçlük, aşırı hareketlilik ve dürtüsellik ile kendini gösteren nörogelişimsel bir durumdur. DEHB çocuğun okul başarısını, arkadaş ilişkilerini ve aile yaşamını etkileyebilir. Renk Dil'de DEHB'li çocuklara ergoterapi ve gerektiğinde dil-konuşma terapisi ile destek veriyoruz.
DEHB nedir?
DEHB çocuklukta başlar ve bazı kişilerde yetişkinlikte de devam eder. Üç görünümü vardır: dikkat eksikliğinin ön planda olduğu tip, hiperaktivite-dürtüselliğin ön planda olduğu tip ve ikisinin birlikte görüldüğü bileşik tip. DEHB tanısını çocuk ve ergen psikiyatristi koyar; ilaç tedavisi gerekip gerekmediğine de hekim karar verir. Ergoterapi bu süreçte günlük yaşam, okul ve öz düzenleme becerilerini destekleyen önemli bir parçadır.
DEHB belirtileri
- Dikkatini bir işe uzun süre verememe, dikkatsizlik hataları yapma
- Konuşulduğunda dinlemiyor gibi görünme, yönergeleri yarım bırakma
- Eşyalarını sık kaybetme, unutkanlık, düzen ve planlamada güçlük
- Yerinde duramama, sürekli kıpırdanma, sırada oturamama
- Sırasını beklemekte zorlanma, başkalarının sözünü kesme
- Düşünmeden hareket etme, risk alma
DEHB neden olur?
DEHB'nin kesin nedeni bilinmemekle birlikte genetik faktörlerin güçlü bir rol oynadığı bilinmektedir; ailede DEHB öyküsü sık görülür. Beynin dikkat, planlama ve dürtü kontrolünden sorumlu bölgelerinin işleyişindeki farklılıklar DEHB ile ilişkilidir. Erken doğum, düşük doğum ağırlığı ve gebelikte sigara-alkol maruziyeti riski artırabilir. DEHB kötü ebeveynlik ya da fazla şeker tüketimi sonucu ortaya çıkmaz.
Ergoterapi ile DEHB desteği
- Değerlendirme: Çocuğun dikkat süresi, öz düzenleme, duyusal işlemleme, motor beceriler ve okul-ev rutinleri değerlendirilir; aile ve öğretmen görüşleri alınır.
- Öz düzenleme çalışmaları: Çocuğun bedenini ve enerji düzeyini fark etmesi, sakinleşme ve odaklanma stratejileri geliştirmesi hedeflenir.
- Duyusal stratejiler: Hareket araları, ağır iş aktiviteleri ve duyusal diyet ile çocuğun masa başı etkinliklere hazır hâle gelmesi sağlanır.
- Dikkat ve yürütücü işlev becerileri: Sıra takip etme, planlama, organizasyon ve görev tamamlama oyunlarla çalışılır.
- Okul becerileri: Yazı, ödev rutini, masa düzeni ve sınıf içi stratejiler üzerinde çalışılır; öğretmenle paylaşılabilecek öneriler hazırlanır.
- Aile rehberliği: Görsel çizelgeler, net kurallar, olumlu pekiştirme ve tutarlı rutinler için ailelere pratik öneriler verilir.
Evde DEHB'li çocuğa destek için öneriler
- Yönergeleri kısa, tek adımlı ve göz teması kurarak verin.
- Görsel günlük program ve kontrol listeleri kullanın.
- Ödevi kısa parçalara bölün, aralarda hareket molası verin.
- Olumlu davranışı hemen ve somut şekilde fark edin.
- Ekran süresini sınırlayın, düzenli uyku ve fiziksel aktiviteye özen gösterin.
DEHB'ye konuşma hızı ve dağınıklık eşlik ediyorsa hızlı konuşma terapisi, okuma-yazma güçlüğü eşlik ediyorsa öğrenme güçlüğü terapisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Randevu: 0553 422 90 14 · Yenimahalle, Atatürk Bulvarı 3. Kısım No:95/1 Kat:1 (Migros üstü), Atakum/Samsun · Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00
