Dudak ve/veya damak yarığı, gebeliğin ilk haftalarında dudak ve damak dokularının tam olarak birleşmemesiyle oluşan doğumsal bir farklılıktır. Cerrahi onarım, tedavinin ilk ve en önemli adımıdır; ancak birçok çocuk ameliyat sonrasında da konuşma gelişimi için desteğe ihtiyaç duyar. Renk Dil'de dudak-damak yarığı olan çocuklara bebeklikten itibaren dil ve konuşma terapisi sunuyoruz.

Dudak-damak yarığı konuşmayı nasıl etkiler?

• Genizden konuşma (hipernazalite): Konuşma sırasında havanın burundan kaçması nedeniyle sesin genizden gelmesi
• Burundan hava kaçışı: Özellikle p, b, t, d, k, g, s, ş gibi basınç gerektiren seslerde
• Telafi edici ses hataları: Çocuğun sesleri ağzın arka bölümünde, gırtlakta üretmeye çalışması
• Dil gelişiminde gecikme: Sık orta kulak iltihabı ve işitme sorunlarıyla ilişkili olabilir
• Beslenme güçlüğü: Bebeklik döneminde emme ve beslenmede zorluk

Bebeklikten okul çağına konuşma desteği

Ameliyat öncesi: Ailelere beslenme ve bebeğin ses-hece üretimini destekleme konusunda rehberlik edilir.

Ameliyat sonrası (1–3 yaş): Bebeğin heceleme ve ilk kelime gelişimi izlenir; doğru ses üretimini destekleyen oyunlar ve aile eğitimi yapılır.

Okul öncesi ve okul çağı: Ses hataları ve nazalite değerlendirilir, artikülasyon terapisi uygulanır. Konuşma sırasında burundan hava kaçışı devam ediyorsa, yumuşak damağın işlevi (velofaringeal yetmezlik) açısından cerrah ve KBB hekimine yönlendirme yapılır.

Değerlendirme

Değerlendirmede ses üretimi, rezonans (genizden konuşma), burundan hava kaçışı, dil gelişimi ve işitme öyküsü incelenir. Dudak-damak yarığı tedavisi çok disiplinli bir süreçtir; plastik cerrah, KBB, ortodontist, odyolog ve dil ve konuşma terapisti birlikte çalışır. Terapi planı, cerrahi ekibin takip ve önerileriyle uyumlu şekilde yapılır.

Terapide neler yapılır?

• Doğru ses üretim yerinin öğretilmesi ve telafi edici ses hatalarının düzeltilmesi
• Ağızdan hava akışını yönlendirme çalışmaları
• Sesin hece, kelime ve cümle düzeyinde genellenmesi
• Dil gelişimini destekleyen oyun temelli etkinlikler
• Aileye evde uygulanacak çalışmaların öğretilmesi

Önemli not: Genizden konuşma yumuşak damağın yapısal olarak kapanamamasından kaynaklanıyorsa, terapi tek başına yeterli olmayabilir ve ek cerrahi değerlendirme gerekebilir. Bu ayrım değerlendirmede yapılır.

İlgili hizmetlerimiz: artikülasyon bozukluğu, dil gelişimi ve beslenme güçlükleri.

Randevu: 0553 422 90 14 · Yenimahalle, Atatürk Bulvarı 3. Kısım No:95/1 Kat:1 (Migros üstü), Atakum/Samsun · Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00