Gelişimsel dil bozukluğu (GDB); işitme kaybı, otizm ya da genel gelişim geriliği gibi belirgin bir neden olmaksızın, çocuğun dili anlama ve kullanma becerilerinin yaşıtlarından belirgin ve kalıcı şekilde geride kalmasıdır. Sık görülmesine rağmen az bilinen bir durumdur; çoğu zaman "geç konuşan çocuk" ya da "derse ilgisiz öğrenci" olarak gözden kaçar. Renk Dil'de gelişimsel dil bozukluğu olan çocuklara bireysel dil terapisi uyguluyoruz.

Gelişimsel dil bozukluğunun belirtileri

Okul öncesi dönemde:

• Konuşmaya geç başlama, kelime sayısının yaşıtlarına göre az olması
• Kısa ve basit cümleler, ekleri ve zaman çekimlerini yanlış kullanma ("ben gitti", "top var yok")
• Soruları yanıtlamakta ve uzun yönergeleri takip etmekte güçlük
• Yeni kelimeleri öğrenmekte ve hatırlamakta zorlanma

Okul çağında:

• Olayları sırasıyla ve anlaşılır biçimde anlatamama
• Okuduğunu anlamada, yazılı anlatımda ve kompozisyonda güçlük
• Derste anlatılanı takip etmekte zorlanma, "dinlemiyor" gibi görünme
• Kelime bulma güçlüğü, "şey" kelimesini sık kullanma
• Arkadaş ilişkilerinde ve oyunda kendini ifade etmekte zorlanma

Geç konuşmadan farkı nedir?

Geç konuşan çocukların bir kısmı 3 yaşına kadar yaşıtlarını yakalar. Gelişimsel dil bozukluğunda ise güçlükler okul çağında da devam eder ve dilin farklı alanlarını (dilbilgisi, kelime bilgisi, anlatım) etkiler. 4–5 yaşından sonra devam eden dil güçlüklerinde ayrıntılı dil değerlendirmesi yapılmalıdır.

Nedenleri

Gelişimsel dil bozukluğunun kesin nedeni bilinmemektedir; genetik yatkınlığın önemli rol oynadığı düşünülmektedir. Ailede dil, konuşma ya da okuma güçlüğü öyküsü sık görülür. GDB ebeveynin çocukla az konuşmasından ya da çocuğun zekâsından kaynaklanmaz; çocukların büyük çoğunluğunun zekâsı normal düzeydedir.

Terapi süreci

1. Değerlendirme: Anlama ve ifade edici dil, kelime bilgisi, dilbilgisi, anlatı becerileri ve fonolojik farkındalık standart testlerle değerlendirilir; işitme durumu sorgulanır.
2. Dilbilgisi ve cümle yapısı: Ekler, zaman çekimleri ve karmaşık cümle yapıları hedefli olarak çalışılır.
3. Kelime öğrenme stratejileri: Yeni kelimeleri anlamlandırma, kategorize etme ve hatırlama yolları öğretilir.
4. Anlatı becerileri: Hikâye anlatma, olay sıralama ve yaşantılarını aktarma çalışılır.
5. Okul becerileri: Okuduğunu anlama, ders sözcükleri ve yönergeleri takip etme desteklenir; öğretmenle paylaşılacak öneriler hazırlanır.
6. Aile katılımı: Evde dil gelişimini destekleyecek günlük stratejiler öğretilir.

Okuma-yazma güçlükleri eşlik ediyorsa öğrenme güçlüğü, dil gelişim basamakları için dil gelişimi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

Randevu: 0553 422 90 14 · Yenimahalle, Atatürk Bulvarı 3. Kısım No:95/1 Kat:1 (Migros üstü), Atakum/Samsun · Pazartesi–Cumartesi 09:00–19:00